? اوّل‏ آنکه باید مزاج گرم باشد و گوشت معتدل داشته باشد یعنى مزاجش سرد و لاغر نباشد

? دویّم‏ آنکه در وقت گرمى هوا باشد نه دو طرف روز که هوا سرد باشد

? سیّم‏ آنکه صاحب نزله و ضعف دماغ و صاحب زکام نباشد که بسیار مضرّ است‏

? چهارم‏ آنکه تخمه نداشته باشد

? پنجم‏ آنکه پس از بى‏خوابى و بیدارى بسیار نباشد

? ششم‏ آنکه اسهال باقى نداشته باشد

? هفتم‏ آنکه ضعیف المعده و ضعیف الکبد نباشد

? هشتم‏ آنکه در حال سرى نباشد

? نهم‏ پس از جماع بلافاصله اقدام به آن ننماید

? دهم‏ آنکه طفل و پیر نباشد

? یازدهم‏ آنکه پس از حرکات عنیفه مانند ورزش یا پیاده‏روى بسیار یا سوارى بسیار نباشد

? و چون این شروط محقّق شد اغتسال به آب سرد جایز است و ضررى ندارد و الّا فلا و بدانکه هرکس مى‏خواهد بدن را بشوید یا غسل کند به آب سرد یا گرم باید کلّ بدن را بشوید یکسان و عضوى را فروگذاشت ننماید

? چرا که اگر با آب سرد بدن را مى‏شوید اگر عضوى را نشوید باقى جاهاى بدن که شسته شده است مسافاتش بسته مى‏شود و حرارت از آنجاها مى‏گریزد و خون و خلاط از آنجاها فرار مى‏کند

? و آن عضو که نشسته است مساماتش بازمى‏ماند و حرارت و خون و اخلاط و انجزه میل بدانجا مى‏کند و مورث ضرر عظیم و فساد در آن عضو مى‏شود

? بخصوص اگر بدن را بشوید و سر را نشوید که انجزه و حراره میل به سر مى‏کند و باعث دوار و سهر و تاریکى چشم و دوى و طنّین گوش مى‏شود

? و اگر غسل به آب گرم باشد باعث‏
ارخاى اعضاى شسته مى‏شود و اخلاط آنها لطیف و رقیق مى‏شود و عضو نشسته بر کثافت و صلابت خود مى‏ماند و مساماتش مسدود مى‏ماند 

? و شاید از اخلاط رقیقه به آن عضو ریزد و از آنجا بتحلیل نرود و مورث فساد آن عضو شود و از این جهه صاحب شرع مقرّر فرموده که در غسل جمیع بدن را بشوید

? و بقدر سر موئى فروگذاشت نکند بخصوص در غسل جنابت و حیض و نفاس و استحاضه که خروج منى و دم باعث ضعف حیات اعضا مى‏شود و آب ماده حیات است و باید به همه اعضا برسد و احداث حیات جدید در همه اعضا کند

? و چنانکه خوب نیست جنب و حایض را که به آب بسیار سرد بلافاصله غسل کنند خوب نیست که به آب بسیار گرم بلا فاصله غسل کنند که باعث فتور شدید است و بهتر آب معتدل در گرمى و سردیست و کسى که بسیار داخل آب مى‏شود حاجتش بطعام و شراب زیاد مى‏شود و اشتهایش زیاد مى‏شود

? و بدانکه محرور المزاج پس از برآمدن از حمّام اگر پاهاى خود را به آب سرد بشوید یا قدرى در آب سرد گذارد نافع است و هم‏چنین شستن روى خود و کف دستها را به آب سرد

? و مسح مقدم سر به آب سرد وانگهى در وقتى که هوا گرم باشد یا حمّام بسیار گرم باشد و صاحب مزاج سرد را چندان حاجت نباشد و شاید که آب گرم مناسب‏تر باشد اینست مجملى از آداب دخول حمّام و دیگر همه علّتهاى اینها را ذکر نکردیم بالتّمام بجهه آنکه کتاب بطول نیانجامد

✍ رساله دلاکیه، ص: ۲۰و۲۱